Prednison
Prednison is een corticosteroïd (een stofje) dat ontstekingen remt. Het lijkt op stoffen die uw bijnieren maken. Prednison helpt uw klachten rustiger te maken, maar geneest de oorzaak niet. De werking begint binnen 24 uur.
Als u in overleg met uw arts geleidelijk prednison afbouwt, gaan de bijnieren de stof geleidelijk weer in normale hoeveelheid zelf maken.
Stop nooit zomaar zelf met het gebruik van de tabletten zonder overleg. Plotseling stoppen kan door tijdelijk verminderde aanmaak van de eigen corticosteroïden in de bijnieren levensgevaarlijk zijn.
Wijze van innemen
Uw behandelaar vertelt u hoeveel tabletten prednison u dagelijks moet innemen. Houdt u zich altijd strikt aan de voorgeschreven dosis.
- Neem de tabletten bij het ontbijt, op ongeveer hetzelfde tijdstip.
- Slik ze in één keer door met wat water of voedsel.
- Bent u de medicatie een keer vergeten? Neem de dosis dan zo snel mogelijk dezelfde dag alsnog in.
Bijwerkingen
Bij prednison kunnen bijwerkingen ontstaan. Vooral bij een hogere hoeveelheid van het medicijn. En ernstige bijwerkingen als u het medicijn lange tijd gebruikt. Ook als u niet veel van het medicijn krijgt (10 mg prednison per dag of minder) kunt u last van bijwerkingen krijgen. In de bijsluiter van de apotheek staan alle bijwerkingen van prednison die ooit zijn voorgekomen.
Belangrijkste bijwerkingen
Zwaarder worden
Een gezwollen gezicht (vollemaansgezicht) en zwaarder worden. U kunt veel meer zin om te eten krijgen. Probeer hier niet aan toe te geven.
Huid, wondjes en blauwe plekken
Wondjes gaan langzamer dicht. U kunt ook sneller blauwe plekken krijgen. Soms zorgt prednison voor een dunnere, glimmende huid. Wees daarom voorzichtig met zonlicht en smeer u in met crèmes met een hoge beschermingsfactor.
Minder kalk in botten
De hoeveelheid kalk in de botten wordt minder als u langer prednison gebruikt. Dit noemen we osteoporose. Hierdoor kunt u eerder een bot breken. Ook de wervels kunnen inzakken. Uw arts beoordeelt of u extra calcium, vitamine D of een medicijn dat de botten beschermt nodig heeft. Indien gewenst kan een botdichtheidsmeting (DEXA-scan) worden verricht.
Vocht
Het lichaam houdt soms extra vocht vast. Uw enkels kunnen dikker worden. Ook kan uw bloeddruk stijgen.
Klachten in buik of maag
U kunt pijn in uw buik krijgen of misselijk worden. Soms kunt u door prednison een maagzweer of een maagbloeding krijgen. Overleg met uw arts als u in het verleden een maag- of darmzweer heeft gehad.
Stemming
Uw gevoel of stemming kan veranderen.
Meer kans op infecties
Prednison verlaagt uw afweer, waardoor u vatbaarder bent voor infecties zoals griep, bronchitis, blaasontsteking of longontsteking.
Andere klachten
Soms zorgt prednison voor spierzwakte, staar of een verhoging van de bloedsuiker. De bloedsuiker kunt u ook via de arts laten controleren.
Risico op bijniercrisis
Als u lange tijd prednison gebruikt, kan uw lichaam soms niet genoeg cortisol maken als u ziek bent of veel stress heeft. Dit kan gebeuren bij:
- Koorts, griep of een infectie
- Braken of diarree
- Een operatie of ingreep bij de tandarts
- Hevige emoties of stress
Als u te weinig cortisol heeft, kan dit leiden tot een bijniercrisis, een ernstige situatie die gevaarlijk kan zijn voor uw leven.
Wat moet u doen?
Volg altijd de stressinstructies die uw arts u heeft gegeven. Dit betekent meestal dat u tijdelijk uw prednison verhoogt of hydrocortison gebruikt zoals voorgeschreven.
Effect op vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding
Vruchtbaarheid
Prednison heeft bij normale doseringen geen invloed op uw vruchtbaarheid.
Zwangerschap
Prednison mag gebruikt worden tijdens de zwangerschap. Het is het beste om het zo kort mogelijk en in de laagste werkzame dosering te gebruiken. Als u langere tijd hoge doses gebruikt, kan dit soms effect hebben op het kind. Overleg dit met uw arts.
Borstvoeding
Er komt een kleine hoeveelheid prednison in de moedermelk. Meestal kunt u gewoon borstvoeding geven.
Prednison en diabetes
Prednison kan uw bloedsuiker verhogen en uw diabetes behandelen moeilijker maken. Bij langdurig gebruik of meerdere kuren kan zelfs niet eerder bekende diabetes zichtbaar worden. Controleer daarom uw bloedsuiker goed en overleg met uw arts over aanpassing van medicatie.
Wat u moet weten
- Prednison kan vooral in de namiddag uw bloedsuiker sterk verhogen.
- Bij diabetes kan de behoefte aan insuline of tabletten toenemen, soms wel 50%.
- Ook bij een dieetbeheerde diabetes of zwangerschapsdiabetes kan één kuur al effect hebben.
- Vaak zijn de waardes ’s nachts en ’s ochtends weer normaal.
Let op de volgende klachten bij hoge bloedsuiker:
- veel dorst
- vaak moeten plassen
- vermoeidheid of zwakte
- wazig of dubbel zien
- slecht genezende wondjes
- meer infecties
- gewichtsverlies ondanks normale eetlust
Wat te doen bij te lage bloedsuiker (hypo)
Een hypo ontstaat als uw bloedglucose onder 3,5 mmol/L komt of als u klachten krijgt bij een waarde onder 4 mmol/L. Dit kan gebeuren bij veranderingen in insuline of tabletten.
15-20 gram snelle suiker nemen
Bijvoorbeeld:
- 4 tot 6 tabletten druivensuiker
- glas limonade van 30 ml siroop (geen suikervrije)
- 200 ml frisdrank (geen light) of vruchtensap
- 8 tot 10 pepermuntjes
Bloedsuiker controleren
Controleer na 15 tot 20 minuten uw bloedsuiker. Is de bloedglucosewaarde nog te laag? Herhaal dan de suikerinname.
Tussendoortje
Eet een tussendoortje met extra koolhydraten (ongeveer 15 gram). Doe dit als de eerstvolgende maaltijd nog 1,5 uur of langer duurt.
Wanneer contact opnemen
Overleg met huisarts/diabetesverpleegkundige:
- Bloedglucose regelmatig >15 mmol/L, ondanks aanpassing medicijnen.
- Ontsteking, infectie, koorts, diarree, braken.
- Meer dorst, vaak plassen, moeheid of jeuk.
Bel direct huisartsenpost als u:
- Zich erg zwak of suf voelt.
- Moeite heeft met ademen.
- Moet braken.
Aandachtspunten
- Het is belangrijk dat u niet plotseling stopt met het gebruik van prednison. Dit kan tot levensgevaarlijke situaties leiden. Doe dit altijd alleen in overleg met uw arts.
- Bij ernstige koorts, ernstige ziekte, stressvolle gebeurtenissen of operatieve ingrepen heeft uw lichaam meer prednison nodig. Informeer hierover altijd uw arts en volg de stressinstructies.
- Als u na het innemen van de tabletten binnen twee uur moet braken, neem de tabletten dan opnieuw in.
- Matig alcoholgebruik is toegestaan, maar wees voorzichtig: alcohol kan samen met prednison maagklachten veroorzaken.
- Bewaar geneesmiddelen altijd zó dat kinderen er niet bij kunnen.
- Als u tabletten overhoudt, lever deze dan in bij de apotheek. Ze worden dan op een verantwoorde manier vernietigd.
- Regelmatig bloedsuiker meten bij diabetes helpt snelle behandeling en sneller herstel.
- Meld altijd prednisongebruik bij andere zorgverleners.