Alvleesklierontsteking (pancreatitis)
Tijdens een opname in het ziekenhuis gebeurt er veel. Deze folder geeft u informatie over de acute ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor iedereen weer anders kan zijn dan beschreven.
De alvleesklier
De alvleesklier (pancreas) is een langwerpig orgaan en ligt links in de bovenbuik. De alvleesklier maakt spijsverteringssappen aan, dit zijn stoffen (enzymen) die nodig zijn voor het verteren van voedingsstoffen zoals suiker, vet en eiwitten. De alvleesklierenzymen zijn van groot belang voor de spijsvertering. Ze komen door een afvoerbuis in de twaalfvingerige darm terecht. Wanneer er te weinig enzymen worden geproduceerd ontstaan er stoornissen in de vertering van suikers, vetten en eiwitten. Ook produceert de alvleesklier insuline: dit is nodig voor de opname van glucose door het lichaam. Als de insulineproductie te laag is, ontstaat suikerziekte (diabetes).
Wat is een alvleesklierontsteking?
Als de spijsverteringssappen vrijkomen in de alvleesklier, bijvoorbeeld door een blokkade in de afvoerkanalen, ontstaat er een ontsteking. Er wordt onderscheidt gemaakt tussen een acute of een chronische ontsteking. Een alvleesklierontsteking heet ook wel een pancreatitis.
Symptomen van een alvleesklierontsteking
Acuut
- Hevige pijn in het midden van de buik, uitbreidend naar rug en schouders en de hele buik;
- Misselijkheid en braken;
Chronisch
- Constante pijn in de rug;
- Weinig eetlust;
- Spijsverteringsklachten (vetdiarree);
- Gewichtsverlies;
- Diabetes;
- Galstuwing, en daardoor mogelijk geelzucht.
Oorzaken van een alvleesklierontsteking
Een acute alvleesklierontsteking kan ontstaan door overmatig alcoholgebruik (30%), door galstenen die de galweg tijdelijk verstoppen (40%) of door een onbekende oorzaak (20%).
Heel soms kan een alvleesklierontsteking het gevolg zijn van een hoog vetgehalte (triglyceriden), ERCP-onderzoek, medicatie, een ongeval of een operatie.
Behandeling van een alvleesklierontsteking
De behandeling bestaat vooral uit het voorkomen van complicaties en het wegnemen van de oorzaak.
De alvleesklier zal tot rust gebracht worden door een infuus om vocht toe te dienen. Daarnaast is pijnstilling van groot belang.
Ondanks eventueel misselijkheid mag u eten wat voor u gaat, er is geen specifiek dieet van toepassing.
Ter voorkoming van een tweede alvleesklierontsteking door galstenen, is in principe het advies om de galblaas te verwijderen door een operatie.
Voedingsadviezen tijdens en na de opname:
- Eet 6 keer per dag een kleine maaltijd. Kleine porties zijn vaak makkelijker te verdragen en makkelijker op te bouwen dan 3 grote maaltijden. Zo krijgt u sneller voldoende voeding binnen en voorkomt u dat u afvalt.
- Kies laagdrempelig voor vloeibare voeding bij veel klachten. Dit is makkelijker te verteren en kan helpen om klachten te verminderen. Denk bijvoorbeeld aan yoghurt, kwark, vla, melk, karnemelk, chocolademelk, smoothies, soep of pap.
- Krijgt u buikpijn van vet eten of kunt u het niet goed verdragen? Eet dan liever geen vette producten.
Soms lukt het niet om voldoende energie of/en eiwitten binnen te krijgen met gewone voeding. Dan is een eerste stap drinkvoeding. Als tijdens de opname na 3 tot 5 dagen blijkt dat het eten en ook drinkvoeding niet lukt, is sondevoeding nodig. Sondevoeding is vloeibare voeding via een dun slangetje in de neus.
Dat slangetje gaat naar uw maag of darm en is tijdelijk, totdat u zelf weer voldoende kunt eten als de klachten afnemen.
Leefregels:
- Na een ziekteperiode kan men de leefregels hanteren om een acute alvleesklierontsteking te voorkomen. Door de leefregels op te volgen, voorkomt u opnieuw het optreden van een ontsteking. Bij een chronische ontsteking kunnen de leefregels de klachten verminderen.
- Stop met alcoholgebruik. Onderzoek heeft aangetoond dat dagelijks gebruik van meerdere glazen alcohol een verhoogde kans geeft op alvleesklierontsteking. Om alvleesklierontsteking te voorkomen is het belangrijk dat u matig bent met alcohol. Als er al sprake is van een alvleesklierontsteking, wordt het drinken van alcohol volstrekt afgeraden, ook wanneer alcohol niet de oorzaak is van de ontsteking.
- Stop met roken. Het is bekend dat roken naast het negatieve effect op de algehele gezondheid, een extra negatief effect heeft op de alvleesklier wanneer deze acuut of chronisch ontstoken is.
Wanneer contact opnemen?
Mocht u toename van pijn of koorts ontwikkelen na ontslag, neem dan contact op met de polikliniek maag-, darm- en leverziekten, telefoonnummer: 088 753 16 10 of buiten kantoortijden 088 753 1753.