Diabetes mellitus

Suikerziekte

Print

Diabetes mellitus

Diabetes is een chronische ziekte waarbij het lichaam de bloedsuiker (glucose) niet meer zelf kan regelen. Dit komt doordat er te weinig insuline is of doordat je niet meer goed reageert op insuline. Een oude naam voor diabetes is suikerziekte. De medische naam is diabetes mellitus.

 

Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat het lichaam glucose kan opnemen in de cellen en wordt gemaakt door speciale cellen in de alvleesklier. Als er te weinig insuline aanwezig is, komt de glucose niet aan in de lichaamscellen. Daardoor blijft er te veel glucose in het bloed aanwezig. Een verkeerde glucosespiegel kan klachten geven op korte en lange termijn. Daarom is behandeling belangrijk.

Bekijk de video ‘Wat iedereen moet weten over diabetes‘.

Diabetes type 1 en LADA

Bij diabetes type 1 valt het afweersysteem het eigen lichaam aan. Daarom noemen we deze vorm van diabetes een auto-immuunziekte. Bij diabetes type 1 maakt het lichaam de cellen in de alvleesklier die insuline maken kapot. Het lichaam is niet in staat om dit weer te herstellen. Je hebt insuline nodig voor een normale glucosewaarde. Het is daarom belangrijk dat je behandeld wordt met insuline via injecties of met een insulinepomp. Deze vorm van diabetes wordt vaak al op jonge leeftijd vastgesteld.

Wanneer diabetes type 1 op een latere leeftijd wordt vastgesteld, wordt er gesproken van diabetes type LADA. LADA is een vorm van diabetes type 1 die langzaam begint. LADA is de afkorting van het Engelse Latent Auto-immune Diabetes in Adults.

Diabetes type 2

Bij diabetes type 2 regelt het lichaam de glucose niet meer goed. Je lichaam maakt minder insuline aan (insulinedeficiëntie) en/of is minder gevoelig voor insuline (insulineresistentie). Het gebeurt vaak dat het lichaam na een tijd steeds minder insuline maakt. Hierdoor krijg je uiteindelijk een te hoge glucose. Er zijn verschillende oorzaken, maar die zijn niet bij iedereen hetzelfde. Je hebt meer risico om het te krijgen als je overgewicht hebt, te weinig beweegt of als er meerdere mensen in je familie diabetes type 2 hebben (erfelijke aanleg). Je kunt deze vorm van diabetes op verschillende manieren behandelen. Zo kan je in het begin het lichaam helpen door de leefstijl aan te passen. Ook zijn er medicijnen om de glucosewaarde te verlagen, zowel in tabletvorm of als in de vorm van injecties. Als dit niet voldoende werkt kan een behandeling met insuline nodig zijn.

 

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes is een tijdelijke vorm van diabetes tijdens de zwangerschap. Door hormonen die je tijdens de zwangerschap aanmaakt, wordt het lichaam minder gevoelig voor insuline. Het ontstaat meestal na de 20e week van de zwangerschap, maar kan ook eerder voorkomen.
Zwangerschapsdiabetes geeft een verhoogd risico op diabetes type 2, het is daarom verstandig om jaarlijks via de huisarts uw glucosewaarde te controleren.

Overige vormen van diabetes

MODY

MODY is een erfelijke vorm van diabetes. MODY kan lijken op andere soorten diabetes maar de behandeling is vaak anders. Als er sprake is van MODY, werkt de alvleesklier niet goed. De alvleesklier geeft vaak te weinig insuline af, of iets te laat. Hierdoor blijft de glucosewaarde te hoog. Er zijn verschillende soorten MODY.

MODY is de afkorting van het Engelse Maturity-Onset Diabetes of the Young.

Type 3c

Diabetes ten gevolge van beschadiging van de alvleesklier (ook wel type 3c genoemd). Als je alvleesklier beschadigd raakt, werken de cellen die insuline maken minder goed, of ze verdwijnen zelfs helemaal. Dit kan worden veroorzaakt door een ontstoken alvleesklier, alvleesklierkanker of een operatie aan de alvleesklier.

Klachten

Hoge glucosewaarde (hyperglykemie)

Een hyper, ook wel hyperglykemie, betekent dat de glucosewaarde hoog is. Er zit dan veel suiker in het bloed.

Wat kun je doen?

  • Water drinken
  • Bewegen zoals wandelen of fietsen
  • Insuline spuiten (als dit al wordt gebruikt)


Ketoacidose

Ketoacidose is een verzuring van het bloed. Het ontstaat als er te weinig insuline in het lichaam zit. Een ketoacidose is te herkennen aan hyperglykemie in combinatie met dorst, misselijkheid/braken, een snelle ademhaling en/of zoet ruikende adem. Adequaat handelen is zeer belangrijk. Neem in dit geval altijd contact op met uw behandelaar en/ of het ziekenhuis.

Lage glucosewaarde (hypoglykemie)

Een hypo, ook wel een hypoglykemie, betekent dat de glucosewaarde laag is. Er zit dan weinig suiker in het bloed.

Om een hypo te verhelpen, heb je snelwerkende suikers nodig. Dit zit bijvoorbeeld in druivensuiker of gewone frisdrank (geen zero/light).

Behandeling

Bij diabetes is het belangrijk dat de glucosewaarde zoveel mogelijk binnen de streefwaarden blijft. Het bloedglucosegehalte wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Over het algemeen wordt gestreefd naar een nuchtere bloedglucosewaarde tussen 4 en 7 mmol/l. Met de behandelaar wordt een persoonlijke streefwaarde afgesproken. Voor de glucosewaarde kunnen er pillen worden voorgeschreven of insuline spuiten. De behandeling hangt af van het type diabetes.

Behandeling van diabetes type 1

De behandeling van diabetes type 1 is altijd met insuline. Dit kan middels injecties of middels pomptherapie.

Zie het schema met verschillende insulinesoorten. 

Behandeling van diabetes type 2

Er zijn verschillende manieren om diabetes mellitus type 2 te behandelen. Je krijgt altijd als eerste voeding- en beweegadviezen. Helpt dit onvoldoende; dan zijn er nog verschillende medicijnen, in tabletvorm of als injectie, om de glucosewaarde te verlagen. Als dit niet voldoende werkt kan een behandeling met insuline nodig zijn. 

Behandeling van zwangerschapsdiabetes

De behandeling van zwangerschapsdiabetes begint met voeding- en beweegadviezen. Als ondanks het aanpassen van de leefstijl, de glucosewaarden hoog blijven, dan wordt er gestart met insuline behandeling. 

Behandeling van MODY

De behandeling van MODY is afhankelijk van het type MODY.

https://www.lumc.nl/afdelingen/endocrinologie/ziektes-en-aandoeningen/mody—monogene-diabetes-mellitus/  

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of ik diabetes heb

Nederland telt ongeveer 1,2 miljoen mensen met diabetes. En elke week komen er 1000 mensen bij. De cijfers over diabetes zijn indrukwekkend. Er is een behoorlijke kans dat jij, of een van je naasten, diabetes heeft of krijgt. Er zijn symptomen van diabetes waar je op kunt letten, maar die symptomen passen ook bij andere aandoeningen. En er zijn risicofactoren, bijvoorbeeld als je overgewicht hebt of als diabetes voorkomt in je familie. Denk je dat je diabetes hebt? Eén vingerprikje bloed is genoeg voor de huisarts om te weten of je het echt hebt.

Is diabetes te genezen

Bij diabetes type 2 spreken mensen wel eens over genezing. Maar van diabetes type 2 genees je nooit helemaal. Wel kun je diabetes type 2 omkeren. Dat betekent dat je de bloedglucose gezond kunt houden zonder medicijnen. Diabetes type 1, en ook de andere typen diabetes, heb je voor de rest van je leven. Gelukkig is er steeds beter mee te leven, door insuline, medicijnen, hulpmiddelen en technologie. Je kunt dus heel oud worden, net als mensen zonder diabetes.

Heb je teveel suiker gegeten?

Suikerziekte is een oude naam voor diabetes. Het was en is nog steeds een logische naam. In de geschiedenis van diabetes lees je over de ontdekking van diabetes in het oude Egypte en India. Mensen spraken toen over zoete urine (= plas), dat aantrekkelijk was voor mieren en bijen. En bij diabetes gaat het om glucose en dat is een vorm van suiker. Gelukkig komt deze vraag vaak alleen nog van kinderen.

Leef je korter door diabetes?

Er zijn onderzoeken die zeggen dat mensen met diabetes korter leven dan mensen zonder diabetes. Mensen met diabetes hebben ook meer risico op lichamelijke problemen, bijvoorbeeld met het hart of de nieren. Diabetes is een ernstige ziekte. Maar de behandelingen en hulpmiddelen worden steeds beter. Zeker in de afgelopen jaren.

Mag je nog wel suiker eten met diabetes

Belangrijk is dat je suiker nodig hebt in je lichaam. Je mag het dus eten, maar te veel suiker is niet gezond. Het gaat vooral om het evenwicht. Je moet genoeg eten om gezond te blijven en energie te hebben. Maar niet meer eten dan je nodig hebt. Als je diabetes hebt, is het goed om te weten hoe voeding werkt in je lichaam.
Wat vindt u van deze informatie?