Darmoperatie voorbereiding en herstel
Voorbereiding
Goed voorbereiden op een darmoperatie is heel belangrijk, vooral als uw conditie en uithoudingsvermogen wat minder zijn. Hier zijn praktische stappen die u thuis kunt nemen om u zo goed mogelijk klaar te maken.
Voorbereidingen in huis
Zorg voor een veilige en comfortabele omgeving:
- Verwijder obstakels (zoals kleedjes waarover je kunt struikelen).
- Zorg dat veelgebruikte spullen binnen handbereik zijn (op heuphoogte, zodat je niet hoeft te bukken of reiken).
- Denk aan een stoel met armleuningen waar je makkelijk in en uit kunt komen.
Bereid maaltijden voor:
- Kook en vries porties in voor de eerste weken.
- Zorg voor gezonde, lichte voeding die makkelijk verteerbaar is.
- Doe een eventuele grote schoonmaak voorgaand aan de ingreep en verschoon je bed.
Boodschappen en hulpmiddelen
Koop alvast:
- Comfortabele kleding die niet op je buik drukt.
- Paracetamol
- Zorg voor voldoende boodschappen in huis.
Lichamelijk voorbereid zijn (prehabilitatie)
Beweeg binnen je mogelijkheden:
- Elke dag wandelen is uitstekend, al is het maar kort.
- Doe lichte oefeningen die je ademhaling, spierkracht of mobiliteit verbeteren (eventueel via een fysiotherapeut).
- Oefen voorafgaand aan de operatie hoe je het beste via de zij in en uit bed komt.
- Ademhalingsoefeningen: Leer buikademhaling en het goed ophoesten van slijm (handig voor ná de operatie om longcomplicaties te voorkomen).
Belangrijkste dingen om complicaties te verminderen en herstel te versnellen:
- Stop met roken minimaal 10 dagen voor de operatie. Na de operatie minimaal 10 dagen niet (indien van toepassing).
- Stop minimaal 7 dagen voor de operatie met alcohol drinken. Na de operatie minimaal 7 dagen niet (indien van toepassing).
Herstelprogramma na darmoperatie
U heeft een zware operatie ondergaan. Het is belangrijk dat u snel hersteld. U heeft zelf een belangrijke rol in het herstelprogramma na uw darmoperatie. Door uw inzet is het herstel sneller en heeft u minder kans op complicaties.
- Het is belangrijk dat u al snel na de operatie weer in beweging komt onder begeleiding van verpleegkundigen van de afdeling en de fysiotherapeut. Op de dag van de operatie kunt u al weer minimaal een kwartier in de stoel zitten. Als u naar huis gaat, loopt u alweer regelmatig over de gang en bent u het grootste deel van de dag uit bed.
- Wanneer u na de operatie weer snel goed drinkt en eet, herstelt u eerder en kunt u sneller in uw normale leefritme van vóór de operatie komen.
- Advies: als u rookt, is het verstandig om te stoppen met roken.
We proberen uw partner/familie ook goed op de hoogte te stellen. Zo kunnen zij u bij de voorbereiding op uw darmoperatie en uw herstelperiode na de operatie goed kunnen ondersteunen. We vinden het fijn als u uw partner/familie meeneemt als u de coloncareverpleegkundige bezoekt. Door de samenwerking en inzet van uzelf, de (coloncare/stoma-)verpleegkundigen, de chirurg en zo nodig de fysiotherapeut en/of diëtist, bent u 4 dagen na de operatie al weer zover dat u naar huis kunt.
Wat kunt u verwachten van de coloncare verpleegkundigen?
De coloncareverpleegkundigen begeleiden u bij het herstelprogramma na uw darmoperatie. U kunt van hen verwachten dat zij:
- Met u de stappen van het herstelprogramma bespreken.
- Vragen stellen over uw gezondheid die van belang zijn voor een succesvolle behandeling en een goed herstel.
- Met u bespreken of u na de operatie thuis hulp nodig heeft, zodat u daarover tijdig afspraken kunt maken met uw partner of familie. Als het nodig is schakelt hij of zij een transferverpleegkundige in om professionele thuiszorg te regelen.
- Bepaalde factoren uit uw ziektegeschiedenis of uw leefgewoontes bespreken. Deze kunnen het herstel na de operatie beïnvloeden. Bijvoorbeeld een afgenomen gewicht, roken of longaandoeningen. Als dit nodig is maakt de verpleegkundige voor u een afspraak met andere zorgverleners, zoals een diëtist of fysiotherapeut.
- U voorbereiden wanneer er bij u een stoma wordt aangelegd of de kans daarop aanwezig is. Dan maakt de chirurg voor u een extra afspraak op de polikliniek bij de coloncare/stomaverpleegkundige. Vóór uw opname informeert de verpleegkundige u uitgebreid over een stoma, hoe u daarmee leert omgaan en welke begeleiding u mag verwachten van de afdeling- en coloncare/stomaverpleegkundigen.
Dag van de operatie
Na uw operatie zult u wat versuft zijn. Toch is belangrijk dat u de dag van de operatie al aan de slag gaat met uw herstel.
- Om de darmbewegingen op gang te krijgen, is het belangrijk om weer te gaan drinken zodra dat mogelijk is. Probeer een flesje Nutridrink (dieetvoeding) te drinken. Wanneer u geen klachten heeft, mag u proberen iets vloeibaars te eten. Als u ’s avonds zin heeft in een beschuitje dan mag dit gerust. Ons advies is om geen warme maaltijd te gebruiken. U kunt misselijk zijn. De verpleegkundigen weten precies wat ze u hiertegen mogen geven; vraag er gerust om.
- Om meerdere redenen is bedrust na een darmoperatie niet goed. Het verhoogt bijvoorbeeld de kans op trombose en belemmert de darmperistaltiek. Ook vermindert bedrust het vermogen om goed door te ademen en op te hoesten. Na de operatie moet u dus weer snel uit bed komen. We streven ernaar dat u minstens een kwartier naast het bed in een stoel zit. De verpleegkundige ondersteunt u hierbij.
Uit bed komen:
- Ga op uw rug liggen met uw knieën opgetrokken.
- Draai daarna op uw zij. De romp blijft op deze manier stabiel en dat is prettig als er pijn is. Ook is het beter voor de huid van de stuit.
- Leg een hand vlak op het matras en zet met de elleboog van de onderliggende arm af op het matras (zie onderstaande afbeelding).
- Op hetzelfde moment bewegen de voeten net buiten het matras. Dat gewicht helpt om recht overeind te komen zitten, terwijl de romp vrij stabiel blijft.
- Om in bed te komen doet u de handelingen in omgekeerde volgorde.
- Oefen voor de operatie vast eens om op deze manier uit bed te komen. Hier heeft u vlak na de operatie profijt van.

Dag 1 na de operatie
Bij de lichamelijke verzorging heeft u vandaag waarschijnlijk nog hulp nodig van de verpleegkundige. Een deel van de dag brengt u door in een stoel naast het bed. De verpleegkundige ondersteunt u hierbij.
Wat verwachten we vandaag van u?
- Als u ondanks de pijnstilling pijn heeft, aarzel dan niet dit te bespreken met de verpleegkundige. We kijken dan samen met de arts (pijnteam) naar een oplossing.
- We verwijderen vandaag de urinekatheter, tenzij u een PCA pomp heeft
- Probeer één tot twee liter vloeibaar te drinken, waarvan ook een flesje Nutridrink.
- Daarnaast mag u vandaag een boterham eten en dieet naar wens starten.
- U moet vandaag minimaal drie keer twee uur uit bed komen. De verpleegkundigen ondersteunen u hierbij.
- Als u een stoma heeft gekregen, geeft de stomaverpleegkundige u hierover uitleg. Probeer zo snel mogelijk mee te kijken en zelf onder begeleiding te oefenen!
- Mocht u een ileus (= gaan stilliggen van de darmen) ontwikkelen, dan gaat op dat moment het protocol van de arts in en is dit herstelprogramma niet meer van toepassing bij u.
Dag 2 na de operatie
We verwijderen het wondverband en we laten dit (zo mogelijk) ook eraf. De verpleegkundige helpt u vandaag met douchen. Wanneer u het prettig vindt, kunt u uw gewone kleding weer aan.
Wat verwachten we vandaag van u?
- Vanaf vandaag krijgt u als dit mogelijk is alleen nog op bepaalde, vaste tijden pijnstilling in tabletvorm. Als u pijn heeft, geef dit dan ook deze dag weer goed aan. Wanneer daarnaast ook pijnbestrijding gegeven wordt via een PCA pomp dan gaan we deze afbouwen en mogelijk stoppen.
- Probeer minimaal anderhalve liter te drinken. Bij voldoende drinken verwijderen we het infuus. Als het normale dieet goed gaat, kunt u stoppen met de flesjes Nutridrink.
- U komt minimaal acht uur uit bed. Dit kunt u het beste verdelen over een aantal keren per dag. De verpleegkundige ondersteunt u hierbij. Het is prettig als u een boek of iets anders binnen handbereik heeft, zodat u zich op een plezierige manier kunt ontspannen.
- U loopt door de kamer onder begeleiding van een verpleegkundige.
- Als u een stoma heeft gekregen, leert de stomaverpleegkundige u hoe u het beste het stoma kunt verzorgen. Hij/zij vraagt u om dit vanaf vandaag zoveel mogelijk zelf te doen, uiteraard onder begeleiding van de verpleegkundigen. Bespreek al uw vragen en mogelijke twijfels, betrek ook uw partner/familie hierin. Zo raakt u langzaam gewend aan het stoma en leert u het verzorgen. De stomaverpleegkundige zal u vragen een afspraak met uw partner/familie te maken om mee te kijken en te oefenen in de stomazorg.
Dag 3 na de operatie
Vandaag geen bijzondere verpleegkundige zorg.
Wat verwachten we vandaag van u?
- U eet normale maaltijden. Uw darmen functioneren het beste wanneer er weer voedsel in komt. Probeer steeds meer uit wat u kunt verdragen.
- Het is de bedoeling dat u in korte tijd weer eet wat u gewend was.
- U komt vandaag ook minimaal acht uur uit bed. Het in en uit bed gaan, zal waarschijnlijk al wat makkelijker gaan. Als het nog niet lukt, ondersteunt de verpleegkundige u.
- U loopt twee keer over de gang onder begeleiding van de verpleegkundige en/of fysiotherapeut.
- Als u een stoma heeft, oefent u samen met de (stoma)verpleegkundige en uw partner of familie om het stoma te verzorgen.
De balans opmaken
We kijken terug op uw herstel en bespreken of u naar huis kunt. Alleen als u onvoldoende herstelt en echte ziekenhuiszorg noodzakelijk is, blijft u langer opgenomen. Doordat u kort in ons ziekenhuis verblijft, voorkomt u complicaties zoals ziekenhuisinfecties, herstelt uw conditie sneller en bent u sneller in staat uw normale leefgewoontes weer op te pakken. We treffen vandaag de voorbereidingen voor uw ontslag. Bijvoorbeeld: recepten schrijven, controleafspraken maken.
Klaar voor ontslag?
Voordat u naar huis gaat:
- Is de pijn onder controle met de pijnmedicatie
- Mag u geen misselijkheidsklachten hebben en kunt u normaal eten
- Moet u zelfstandig kunnen lopen
- Zijn alle slangen zoveel mogelijk verwijderd
- Moet uw lichaamstemperatuur beneden de 38 °C zijn
- Als u een stoma heeft, moet u dit zelf of met behulp van uw naasten of wijkverpleegkundige kunnen verzorgen
- Bepalen we, als dat nodig is, nog bepaalde bloedwaarden. Als de afdelingsarts deze uitslagen ook goed vindt, kan morgen uw vertrek naar huis doorgaan
Heeft u nog vragen? Stel deze dan nog gerust aan de verpleegkundigen of de arts voordat u naar huis gaat.
Dag 4 na de operatie
Vaak bent u deze dag, ook dankzij uw eigen inzet, voldoende hersteld om naar huis te gaan.
U krijgt een afspraak mee voor de controle op de polikliniek bij:
- de chirurg;
- als u een stoma heeft gekregen, ook bij de (coloncare-/ stoma)verpleegkundige.
Na ontslag
Als u eenmaal thuis bent is het voor uw herstel van belang dat u actief blijft. Voor u is het belangrijk om te weten welke activiteiten u wel of niet mag doen. Dit is hangt af van de hinder die u heeft van het operatiegebied. Over het algemeen geldt: dat wat u kunt doen, u ook mag doen. Het is dus belangrijk dat u luistert naar uw lichaam. Wanneer u weer helemaal van de operatie bent hersteld is moeilijk aan te geven. Dat hangt af van de soort operatie, de aard van de aandoening en hoe u zich op dat moment voelt.
De coloncareverpleegkundige neemt twee tot drie dagen na ontslag telefonisch contact met u op. Als er thuis vragen bij u opkomen of er doen zich problemen voor, aarzel dan niet om zelf contact op te nemen met de coloncareverpleegkundige op werkdagen tussen 08:00 – 16:30 uur, T 088 753 32 23.
Buiten deze uren kunt u contact opnemen met de afdeling Spoedeisende hulp, T 088 753 15 60
Wanneer moet u contact opnemen met de coloncareverpleegkundige?
U moet contact opnemen als u de volgende problemen heeft:
- koorts (boven 38,5 °C)
- overgeven
- hevige buikpijn
- wondproblemen
- stomaproblemen
- wanneer u zich ergens onzeker over voelt of vragen over heeft
Uitslag
De uitslag van het microscopisch onderzoek van het verwijderde darmweefsel is na ongeveer een week bekend en wordt eerst besproken in het multi-disciplinair overleg. Daarna bespreekt de chirurg dit met u op de polikliniek. Naar aanleiding van deze bevindingen kan hij of zij een aanvullende behandeling adviseren.
Hoelang we u moeten controleren op de polikliniek hangt samen met de aard van uw ziekte. Dit bespreekt de arts met u.
Vragen?
Bij vragen over of onduidelijkheden in deze informatie, kunt u tijdens kantooruren, contact opnemen met de coloncareverpleegkundigen T 088 753 32 23.