Kolven in de zwangerschap
Wanneer wel of niet
Situaties om tijdens de zwangerschap met kolven te starten zijn:
- Wanneer je dit als (aanstaande) moeder graag wilt.
- Als je als zwangere vrouw diabetes mellitus hebt, en de kans groter is dat de baby na de geboorte bijvoeding nodig zal hebben.
- Wanneer de baby een aangeboren afwijking (zoals schisis) heeft die het drinken aan de borst zal bemoeilijken.
- Wanneer je een meerling verwacht.
- Als de verwachting is dat de baby te klein of te groot is.
Wanneer liever niet:
Er is nog niet veel bekend over redenen om niet te starten met kolven tijdens de zwangerschap. Toch raden we het af in deze situaties:
- je bent eerder bevallen van een te vroeg geboren kindje
- je hebt (of had) bloedingen tijdens deze zwangerschap
- je hebt een laag liggende placenta
- je hebt afwijkingen aan de baarmoeder
- jouw verloskundige of gynaecoloog adviseert om geen seks te hebben (seksuele onthouding)
Twijfel je of kolven voor jou veilig is? Bespreek dit dan met je verloskundige of gynaecoloog.
Wat heb je nodig en wanneer start je?
Wat nodig:
Een borst, een hand, kennis over de techniek, spuitjes en stickers.
Starten
De meest veilige optie is om rond de 37e week van de zwangerschap te starten. Het mag ook eerder wanneer je bijvoorbeeld weet dat je bij 37 weken ingeleid wordt. Je kunt dan bij 35 of 36 weken beginnen.
Hoe kolven?
Je kunt 2 tot 3 keer per dag met de hand kolven. Reken op ongeveer 10 minuten per keer. Voor veel mensen werkt het prettig om te starten na het douchen of baden.
De eerste keren merk je misschien nog weinig. Soms komen er meteen al druppels of een paar milliliter. Dat verschilt per persoon en is vaak een kwestie van oefenen. Warmte, masseren en ontspannen kunnen helpen.
Handmatig kolven: stap voor stap
- Zet je vingers goed neer.
- Plaats je duim boven je tepel.
- Plaats je wijsvinger en middelvinger onder je tepel, aan de rand van de tepelhof.
- Zet je vingers minimaal 4 cm van de tepel af.
- Leg de rest van je vingers onder je borst ter ondersteuning.
- Duim en vingers vormen samen een C-vorm.
- Druk en rol.
- Druk je duim en vingers richting de borstkas.
- Rol daarna naar voren (richting tepel).
- Herhaal de beweging.
- Blijf rustig herhalen: plaatsen – drukken – naar voren rollen.
Kolven mag geen pijn doen.
Extra informatie
Zie ook: Global Health / expressing the first milk.
Gebruik je een elektrische kolf? Probeer dit dan voorzichtig. Er is nog te weinig bekend over het effect van de zuigkracht van deze kolven.
Wat kun je verwachten?
Als je voor de bevalling al kolft, kan het zijn dat je lijf nog niet klaar is om melk te produceren. Mocht er dus geen productie zijn of slechts een aantal druppels, is dat dus heel normaal. Pas na de bevalling zal de productie echt goed op gang komen, en dan is het fijn dat je zelf alvast weet hoe je met de hand kunt kolven. Je leert je borsten zo ook wat beter ‘kennen’.
Deze gekolfde melk is fijn om bijvoeden met andere melk te voorkomen. Het brengt niet je melkproductie op gang en zorgt ook niet voor meer melk na de bevalling. Gebruik het niet in de kraamtijd om bijvoorbeeld door te kunnen slapen. Want dan leg je minder goed je ‘fundament’ van de melkproductie, die nodig is voor het goed afstemmen van de hoeveelheid melk op je kindje.
Wat te doen bij harde buiken?
Je kunt tijdens het kolven harde buiken krijgen. Stop dan met kolven en probeer het op een later tijdstip weer. Overleg bij twijfel met je verloskundige of gynaecoloog.
Bewaren en meenemen van de melk
Je kunt de moedermelk het beste in spuitjes met een dopje erop en gelabeld (naam, datum en tijdstip) invriezen. Wanneer je gaat bevallen in het ziekenhuis neem je de ingevroren moedermelk mee waar het weer in de diepvries moet worden bewaard.
Eenmaal ontdooide moedermelk dient binnen 24 uur gebruikt te worden.
Deze pagina is samengesteld door het Regionaal Borstvoedingsoverleg Gooi en Vechtstreek.