Eczeem door erfelijke aanleg

Eczeem door erfelijke aanleg

Eczeem door erfelijke aanleg wordt ook wel constitutioneel eczeem of atopisch eczeem genoemd. Een atopische aandoening is genetisch bepaald en erfelijk. Net als astma, hooikoorts en (voedsel)allergie. Iemand met atopische aanleg kan klachten ontwikkelen, maar dat hoeft niet.

 

Eczeem door erfelijke aanleg begint vaak al op jonge leeftijd. Meestal voor een kind twee jaar is, maar het kan op iedere leeftijd beginnen. Als het eczeem op hele jonge leeftijd ontstaat, is de kans groot dat het op latere leeftijd vanzelf weggaat. Maar het eczeem kan ook blijven of later terugkomen.

Klachten

Bij eczeem heb je plekken op de huid die jeuken.  De huid is rood of donkerder van kleur en schilfert.  Soms zijn er kleine bultjes of blaasjes waar vocht uit kan komen De hele huid is droog en kan ruw aanvoelen. Vaak zijn er ook wondjes van het krabben, omdat het eczeem jeukt. Als iemand langere tijd last heeft van eczeem kan de huid verruwen en verdikken.  Eczeem is niet besmettelijk. 

Leeftijd en klachten

Eczeem door erfelijke aanleg begint meestal voor iemand zes maanden oud is. Maar het kan ook op latere leeftijd beginnen. 

  • Als eczeem bij een baby ontstaat, noemen we het ook wel dauwworm. Dauwworm zit vooral in het gezicht en achter de oren, op de hoofdhuid bij de haren, op de romp en de armen en benen. Het ontstaat meestal als het kind ongeveer drie maanden oud is.
  • Bij peuters zit eczeem vooral in de huidplooien bij de gewrichten, zoals de ellebogen, knieën, polsen en enkels. Ook in de hals en de nek blijft het eczeem vaak bestaan.
  • Als een kind ouder dan tien is, zit het eczeem vooral bij de handen en voeten en in de elleboogplooien en knieholten. Later nog op de hals en het gezicht.
  • Bij volwassenen kan het eczeem zowel op het gezicht als op het lichaam zitten.

Infecties

De huid van mensen met eczeem door erfelijke aanleg is extra gevoelig voor infecties met bacteriën. Én voor het herpes simplex virus, het virus dat zorgt voor een koortslip. Bij bacteriële infecties ontstaan puistjes, open plekken en gelige korsten op de huid. Bij een infectie met het herpes simplex virus ontstaan veel blaasjes op het eczeem en kan je koorts krijgen. 

Astma en hooikoorts

Een deel van de jonge kinderen met eczeem krijgt astma. Wie wel en wie niet is niet te voorspellen. Het lijkt erop dat kinderen met ernstig eczeem hier iets meer kans op hebben.
Kinderen met eczeem hebben ook iets meer kans om hooikoorts te krijgen. Dit gebeurt meestal pas wat later. Heeft uw kind klachten die wijzen op astma of hooikoorts? Laat het uw arts weten. 

Oorzaken

Hoe eczeem precies ontstaat, is niet bekend. Het is wel bekend dat erfelijke aanleg veel invloed heeft op het ontstaan van eczeem.  Bij de huid met eczeem door erfelijke aanleg liggen de bovenste huidcellen van de bovenste huidlaag niet goed tegen elkaar. Hierdoor gaat vocht makkelijker door de huid naar buiten. De huid wordt hierdoor droog en jeukt sneller. Stoffen en prikkels kunnen ook makkelijker door de huid naar binnen. Bij eczeem is de afweer in de huid te actief. De afweer reageert ook op normale stoffen en prikkels die op de huid komen. Hierdoor ontstaat ontsteking van de huid en dat geeft eczeem.
Eczeem is niet besmettelijk.https://www.eczeemwijzer.nl/materialen-categorie/patient/wat-is-eczeem/

Wat maakt eczeem erger?

Eczeem is geen allergie. Er zijn wel verschillende stoffen en prikkels bekend die de huid irriteren en eczeem erger kunnen maken. Voor iedereen is het anders welke stoffen eczeem erger maken. Dit zijn een paar voorbeelden: 

  • Heet en lang douchen of in bad
  • Parfum
  • Handzeep, douchegel en shampoo
  • Schoonmaak middelen
  • Kleding en dekens van wol
  • Zweten
  • Krabben
  • Warm weer of koud weer
  • De wisseling van warm en koud weer

Maar denk ook aan: 

  • Moe zijn
  • Stress of spanningen
  • Ziekte door een virus of een bacterie (verkouden, de griep)
  • Als je klachten hebt van hooikoorts of astma

Andere ziekten die vaker voorkomen bij eczeem door erfelijke aanleg

Iemand met eczeem door erfelijke aanleg heeft ook meer kans op: 

  • Astma
  • Hooikoorts en allergie voor dieren
  • Voedselallergie

Deze aandoeningen geven andere klachten dan eczeem. Ze zijn niet de oorzaak van het eczeem, maar kunnen wel het eczeem erger maken op het moment dat je hier last van hebt. Bij al deze ziekten is erfelijke aanleg een belangrijke oorzaak. Dit noemen we ook wel een atopische aanleg. Je kan met deze aanleg alleen eczeem hebben maar ook meerdere van deze ziekten tegelijk.
video over voedselallergie en eczeem via het kopje ‘Animaties’  

Onderzoek

We kijken naar je huid en de klachten om te kijken of je eczeem met erfelijke aanleg hebt.  Omdat het vaak te maken heeft met erfelijke aanleg, kan informatie over de familie helpen. Vertel de arts als in de familie eczeem, astma of allergieën voorkomen. 

Als alleen sprake is van eczeem, is het niet standaard nodig verder onderzoek naar allergieën te doen. 

Behandeling met zalven

 

Behandeling droge huid

Basiszalf

Bij eczeem door erfelijke aanleg is de huid (heel) droog. Basis zalven verbeteren zde hoeveelheid vocht in de huid. Basis zalf geeft ook een beschermlaag op de huid. Smeer iedere dag een basis zalf over het hele lichaam. En dus niet alleen op de eczeem plekken. 

Medicijnzalf (corticosteroïden)

In overleg met je behandelaar kun je ook medicijnzalf smeren op de plekken met eczeem. Het medicijn in deze zalf is corticosteroïd, dit lijkt op het natuurlijke hormoon cortisol. Lees meer over de behandeling met corticosteroïden.

Andere soorten zalf of crème met medicijn

Soms kiezen we voor behandeling met een zalf of crème zonder corticosteroïden. Voorbeelden zijn pimecrolimus crème of tacrolimus zalf. Deze zalven zijn vooral geschikt als het eczeem redelijk onder controle is. Deze zalven kunnen roodheid en een branderig gevoel geven. Dat gaat meestal weg binnen 2 weken. 

Andere behandelingen

Als de behandeling met basiszalf en medicijnzalf niet genoeg helpt zijn er ook andere behandelingen. Bij deze andere behandelingen smeer je ook nog met zalf. Niet iedereen kan deze behandelingen krijgen. Dit hangt onder andere af van je leeftijd, voorwaarden voor vergoeding van je zorgverzekeraar en hoe ernstig je eczeem is.

Lichttherapie

Bij lichttherapie krijg je speciaal UV-licht op je huid. Dit UV licht kan de ontsteking van het eczeem in je huid remmen. Lichttherapie kan ook bijwerkingen hebben. Lees meer over lichttherapie bij huidziekten.

Pillen of injecties

Werkt zalf niet of is het eczeem heel erg? Dan kan je behandelaar ook pillen of injecties geven. Deze medicijnen remmen je afweer waardoor de ontsteking van eczeem minder wordt. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen hebben. De meeste mensen met eczeem hebben deze pillen of injecties niet nodig.   Hieronder staan een aantal voorbeelden van deze medicijnen: 

  • Een stootkuur van medicijnen met prednison voor kort gebruik
  • Medicijnen voor langere tijd, zoals ciclosporine en methotrexaat
  • Biologicals en JAK-remmers

Medicijnen

  • Medicijnen geven we vooral om iets aan de jeuk te doen. Dit gebeurt met antihistaminica. We schrijven die meestal voor als u ’s nachts niet kunt slapen door de jeuk. U kunt wat suf worden van deze medicijnen.
  • Heeft u last van ernstig constitutioneel eczeem? En wordt de situatie met zalven en crèmes met corticosteroïden niet beter? Dan kunnen we ciclosporine voorschrijven. Dit medicijn onderdrukt het afweersysteem. Bij ongeveer 85 procent van de patiënten met een ernstig eczeem werkt het goed. Het kan wel bijwerkingen geven. Daarom moeten we uw bloed en bloeddruk goed in de gaten houden als u dit medicijn krijgt.
  • Als het eczeem niet reageert op ciclosporine, kunnen we kiezen voor een behandeling met azathioprine, methotrexaat of mycofenolaat mofetyl. Hierbij moeten we regelmatig laboratoriumonderzoek doen. Ook is soms een behandeling met dupilumab mogelijk. U krijgt dit medicijn via een injectie.
  • Ernstig constitutioneel eczeem kunnen we eventueel kort behandelen met een corticosteroïd in tabletvorm, zoals prednison. Een korte kuur met prednison geeft bijna nooit ernstige bijwerkingen.
  • Als het eczeem uitgebreid geïnfecteerd raakt met bacteriën, kan een antibioticakuur nodig zijn.

Wat kan je zelf doen?

Douchen

Was de droge huid niet met veel zeep. En zeker niet met bad- of doucheschuim. Daardoor droogt de huid nog meer uit. Gebruik wel bad- of doucheolie en smeer de huid elke dag in met een vette crème of zalf. U zult merken dat dan minder zalf met medicijnen nodig is.

Stof van kleding

Let op het materiaal van kleding. Wol geeft snel jeuk. Textiel met een ruwe vezel ook. Dat raden we daarom af. Net als afsluitende nylonkleding. Katoenen kleding heeft de voorkeur.

Zweet

Bij inspanning en zweten ontstaat snel jeuk. Neem na lichamelijke inspanning, bijvoorbeeld sporten, meteen een korte, lauwe of koele douche.  

Temperatuur

Een te hoge temperatuur in huis of buiten in de zon kan voor jeuk zorgen. In de zon zitten is op zich geen probleem. Als er maar afkoeling (wind) bij is.  

Zwemmen

Zwemmen is geen bezwaar. Na het zwemmen is het goed om te douchen en een vette crème of zalf op te smeren. Een vakantie aan zee doet soms wonderen. Ontspanning, zee en zonlicht op de onbedekte huid kunnen erg goed helpen.

Krabben

Het stuk krabben van de huid gebeurt vooral ‘s nachts. Houd uw nagels goed kort. Draag eventueel verbandhandschoenen. Sommige mensen kiezen voor matrashoezen die huisstofmijt weren. Het is niet aangetoond dat die het eczeem minder maken.

Stoffen op het werk

Komen uw handen op het werk veel in contact met vloeistoffen of stoffen die irriteren? Dan kan het eczeem erger worden. Draag daarom geschikte handschoenen. U kunt ook de bedrijfsarts om advies vragen.

Vertellen over het eczeem

Bij een huidziekte denken sommige mensen dat om een besmettelijke ziekte gaat. Constitutioneel eczeem is niet besmettelijk. Het is goed om dit duidelijk te maken aan familieleden en andere mensen in de omgeving. Geef hen meer informatie over de ziekte.

Hulp

Het is bekend dat stress de jeuk en het eczeem erger kan maken. Ergernis of emotionele gebeurtenissen bijvoorbeeld. Erge vormen van eczeem kunnen voor psychische klachten zorgen. Het kan invloed hebben op de kwaliteit van je leven. Het is verstandig om dan hulp te vragen. Bij een psycholoog of andere psychosociale hulpverlener bijvoorbeeld. Of denk aan gedragstherapie als het krabben aan het eczeem een probleem is.  

Toekomst

Bij veel kinderen gaat het eczeem na een paar jaar weg. Bij anderen wordt het minder erg als ze op de basisschool zitten. Soms is het eczeem jaren weg en kan het weer (een tijdje) terugkomen als iemand jongvolwassen is. Ook kan het eczeem blijven bestaan tot iemand volwassen is en pas minder worden als ze veertig of vijftig zijn. Soms ontstaat het eczeem pas als iemand volwassen is.