Interview over mindfulness

‘Mindfulness gaf mij ruimte in mijn hoofd’

Na een hartinfarct bleef Ab Schulp onrust voelen. Mindfulness leek hem eerst te zweverig. Nu is hij blij dat hij het toch probeerde. ‘Je geestelijke conditie moet je ook onderhouden. Ik ben ontzettend gelukkig met waar ik nu sta.’

Ab is een nuchtere man. Een gepensioneerd zeilmaker die met beide benen op de grond staat. ‘Ik heb vanuit mijn vak veel zeeën bevaren’, vertelt hij. ‘Ik had een zeilmakerij. Een mooi vak, maar ook spannend. Ik maakte zeilen voor de allergrootste schepen ter wereld, die je bij Sail Amsterdam ziet.’

‘Past dit wel bij mij?’

Anderhalf jaar geleden kreeg Ab een hartinfarct. Hij kreeg 2 stents. ‘Dat ging prima’, vertelt hij. ‘Maar mijn bloeddruk bleef lastig onder controle.’ Ook op een ander vlak droeg hij spanning met zich mee. Ab is tweede generatie oorlogskind. Zijn vader maakte veel mee in de kampen. ‘Daar leer je mee omgaan’, zegt Ab. ‘Maar het is toch heftig. En naarmate je ouder wordt, wordt het heftiger.’

Via een verpleegkundig specialist van Cardiologie hoorde hij over mindfulness. ‘In het begin dacht ik: dat is vast zweverig. En ik vroeg me af of het wel bij me zou passen. Maar ik ben gepensioneerd, dus ik had de tijd. Baat het niet, dan schaadt het niet.’ Babette Kuipers-Hiensch, mindfulnesstrainer bij Tergooi MC, belde hem voor een intake. ‘En toen begon het’, zegt Ab. ‘Een andere wereld. Daar moest ik even in groeien.’

Een drempel die verdween

De eerste bijeenkomst vond Ab spannend. Niet door de oefeningen, maar door de groep. ‘Je komt binnen met mensen die je niet kent. En het is best intiem, want je deelt dingen over jezelf. Dat doe je normaal met je naasten of je kinderen. Niet zomaar met vreemden.’

Babette herkent dat. Zij ziet vaker dat mensen moeten wennen. ‘Iedereen komt met zijn eigen verhaal. En tegelijk zit er kracht in de groep. Je hoeft niets te delen. Maar als mensen merken dat anderen ook open zijn, ontstaat er vaak veiligheid.’ Bij Ab gebeurde dat ook. ‘Onder begeleiding van Babette ging het makkelijker dan ik dacht. Na 2 of 3 keer had ik er bijna geen erg meer in. Dat drempeltje werd een vlakke vloer.’

Babette vraagt: ‘Wat deed het met jou om dit samen in de groep te doen, Ab?’ Hij denkt even na. ‘Dat weet ik eigenlijk niet precies. Je doet het gewoon. Maar ik weet wél dat mijn vrouw na 2 of 3 keer al zei: ik merk verandering bij je. Dus ergens deed het wat.’ Dan knikt hij naar Babette. ‘Zij weet wat die oefeningen kunnen doen. Ik merkte vooral: er gebeurt iets.’

Minder acteur, meer regisseur

Een belangrijk keerpunt kwam toen Ab merkte dat de wereld minder hard bij hem binnenkwam. ‘Voorheen keek ik ’s morgens snel naar het nieuws. Politiek, oorlog en ellende: dat kwam allemaal heel direct binnen. Daar kon ik me enorm zorgen over maken. Soms voelde ik me net een waterketeltje dat staat te koken met een dekseltje erop.’

Na een paar sessies zag zijn vrouw verschil. ‘Ze zei dat ik in positieve zin wat afstandelijker stond tegenover wereldse problemen. Ik liet al die dingen minder snel naar binnen komen.’ Ab zoekt naar woorden. ‘Ik ging meer als een soort regisseur naar mijn leven kijken. Niet langer alleen als acteur in het toneelstuk, maar als regisseur die er ook boven kan hangen. Ik ben nu beschouwender. Dat maakt mijn leven ruimer. En makkelijker.’

Babette vat mooi samen wat er bij hem veranderde. ‘Je blijft net zo betrokken, maar op een andere manier. Dat is eigenlijk het geheim. Je blijft betrokken. Je houdt je verantwoordelijkheid. Maar je laat het minder je lijf en je geest beheersen.’ Ab knikt. ‘De wereld is nog steeds hetzelfde. En mijn zorgen om mijn kleinkinderen zijn er ook nog. Maar mijn dekseltje staat nu op een kiertje. Het gaat niet ontploffen.’

Kleine momenten, groot verschil

Mindfulness zit voor Ab niet alleen in de bijeenkomsten. Hij gebruikt het vooral tussendoor. ‘Ik pak nu ook mijn momentjes’, zegt hij. ‘Als mijn vrouw boodschappen doet en ik wacht in de auto, doe ik regelmatig een oefening van 3 minuten. Inademen, even vasthouden en rustig uitademen.’ Babette vindt dat mooi. ‘Zo past Ab het in zijn leven in. Dat is precies waar het om gaat. Liever iedere dag 3 minuten dan 1 keer per week 40 minuten.’

Ook thuis merkt Ab verschil. Zelfs in bed. ‘Mijn vrouw kon gek worden van mijn ademhaling’, zegt hij lachend. ‘Dan zei ze: ik word helemaal nerveus van jouw geadem. Maar een paar weken geleden zei ze: ik merk dat je nu veel rustiger ademt. En ik merk het zelf ook.’

Niet zweverig, maar oefenen en begrijpen

Inmiddels vindt Ab mindfulness allesbehalve zweverig. ‘Ik vind het bijna mechanisch. Je krijgt inzicht in hoe je lichaam en brein samenwerken.’ Babette legt uit dat de training daarom niet alleen uit oefeningen bestaat. ‘Elke bijeenkomst heeft een thema. We doen oefeningen, maar er is ook uitleg. Mensen zeggen vaak aan het eind: nu vallen de puzzelstukjes op hun plek.’

Deurtje opengezet

Ab wil doorgaan met mindfulness. ‘Babette heeft een deurtje opengezet om naar mezelf te kijken. Ze heeft me gereedschap gegeven dat ik blijf gebruiken.’ Hij vergelijkt het met varen. ‘Je geest is net een bootje. Je moet het onderhouden. Anders val je terug in je oude patroon.’

Zou hij het andere mensen aanraden? Hij hoeft niet lang na te denken. ‘Jazeker. Weet je, je hebt fysieke conditie. Maar je hebt ook een geestelijke conditie die je moet onderhouden. In onze drukke, gespannen samenleving raakt die vaak op de achtergrond. Ik ben ontzettend gelukkig met waar ik nu sta.’

E-mail nieuwsbrief